یهودیت منهای الهیات‌اش: با چهره‌ی تازه‌ی جنبش یهودیان سکولار بشردوست آشنا شویم

پال گولین، مدیرعامل تازه‌ی گروه، برای پیروز ماندن در میان دیگر شاخه‌های مذهبی، یهودیت را به فرهنگی که قابلیت رقابت دارد، پالایش می‌دهد

برخی ممکن است باور نکنند که یک گروه مذهبی یهودی مردی را به عنوان مدیر عامل انتخاب کند که به گفته‌ی خودش، در بیست و پنج سال گذشته در مراسم اصلی مذهبی شرکت نکرده است. (اکنون پس از دوران ترک، دوباره شروع به شرکت کرده است).

اما از نقطه‌نظر پال گولین، دقیقا به همین خاطر جامعه‌ی یهودیان بشردوست وی را استخدام کرده‌اند.

ثبتنام برای دریافت خبرنامه روزانه از طریق ایمیل ثبتنام

در گفتگوی تلفنی با تایمز اسرائیل، گولین که در ماه اوت استخدام شده، از دفتر خود در شهر نیویورک می‌گوید «دستاورد من برای گروه، چشم‌انداز یک برون‌گروهی است. من همان جامعه‌ی هدف گروه هستم. ازدواج فرامذهبی کرده‌ام. خودم را یک جزو جامعه‌ی یهودیت نمی‌دانم، خودم را واقعا مؤمن نمی‌دانم. و چهره‌های معمول معتقدان مذهبی را به چالش می‌کشم».

وی گفت «با انتخاب من، شورای دبیران یهودیان بشردوست گامی جسورانه برداشت، حتی می‌تواند گفت دست به قمار زد، زیرا من یک عضو درون‌جامعه‌ای به شمار نمی‌آیم. اما چهره‌ برون‌گروهی من می‌تواند کاربردی مثبت داشته باشد زیرا من همان شهروندی هستم که گروه می‌خواهد خطاب قرار دهد. ما قصد داریم مردمی را جذب کنیم که ضرورتا تمایل ندارند تمام عمرشان را با فکر کردن به یهودیت بگذرانند».

روشن است که چه کسانی را قصد دارند جذب کنند. اما این که خود گروه هم‌اکنون چه هویتی دارد، اما، هنوز کمی مبهم است. یکی از چالش‌‌های جذب شمار معینی از مردم به گروه یهودیان بشردوست، دقیقا این است که جامعه‌ی مخاطب تمایلی به نزدیکی به جریان اصلی یهودیان ندارد».

خاخام میریام جریس، رهبر این جنبش، می‌گوید «کسانی که خود را بشردوست تعریف می‌کنند، ممکن است در تئوری همراه این جریان باشند، اما ضرورتا خود را جزو این فهرست نمی‌دانند».

اولین کنیسه‌ی بشردوست در ۱۹۶۳ از سوی خاخام اصلاح‌طلب شروین واین در بیرمنگام میشیگان، از حومه‌های دیترویت ایجاد شد. در ۱۹۶۹، او جامعه‌ی یهودیان بشردوست را پایه گذاشت که شاخه‌ای سکولار بود و تمرکز بر تاریخ و فرهنگ یهودیت داشت.

اعضای این گروه در آمریکای شمالی به ۱۰هزار نفر و در جهان به ۴۰‌هزار نفر می‌رسد. اما بنا به گفته‌ی جریس، یک همه‌پرسی اخیر که از یهودیان خواسته شاخه‌ی مذهبی خود را اعلام کنند نشان می‌دهد که تنها در آمریکای شمالی نزدیک به ۴۰هزار نفر روی گزینه‌ی «یهودیان بشردوست» کلیک کرده‌اند.

نزدیک به ۲۷ مجموعه از پیروان این شاخه‌ی یهودیت در ایالات متحده و کانادا حضور دارند، اگرچه بسیاری از آنها دارای ساختمانی برای تجمع و نام«کنیسه» را نیز برای محل تجمع خود نمی‌پسندند، اما همانگونه که در همه‌پرسی مشخص شده، شمار زیادی از افراد همفکر از هواداران این شاخه‌ی مذهب‌اند اما لزوما به طور رسمی «به جمع نپیوسته‌اند».

همانگونه که بایسته‌ی یک شاخه‌ی مذهبی غیردینی است، مجموعه‌‌های پیروان آن بر زمان و مکان تشکیل جلسه‌ها، و نیز بر ادبیات مذهبی که در جلسه‌ها مطرح می‌شود، کنترل دارند. دیدارهای شبات معمولا جمعه شب‌ها روی می‌دهد و مراسم مذهبی اصلی نیز برگزار می‌شوند.

اما با آن که یک سیدور رسمی (کتاب دعا) ندارند، پیروان آزادند که سرود، شعر، متون فلسفی، و حتی خطابه‌های مذهبی، که البته دقیقا «دعا» به شمار نمی‌روند، و دست‌کم خطاب به نیرویی ماورای طبیعه نیستند، را به جمع معرفی کنند.

برای گولین، ارقام اهمیت ندارند، اما دلایل وی برای پر کردن صندلی‌ها همان دلایل معمول یک دبیر شورا نیست.

وی می‌گوید «پیوند با زندگی یهودی، تاریخ یهودی، دیگر یهودیان، حسی مثبت به همراه می‌آورد. عضو یک جامعه‌ی یهودی بودن، چیزی فراتر از یهودی بودن در میان دوستان و اقوام است. من، صادقانه، فکر می کنم باید از این زاویه به آن نگاه کنیم و ببینیم عضویت در یک گروه پیروان، چه سودی دارد…

گولین می‌پرسد «تغییری که ما تلاش داریم در جهان ایجاد کنیم، چیست؟»

به طور خلاصه، می‌شود گفت این هدف یهودیان سکولار بشردوست است – جریانی که ضرورت‌اش ممکن است از سوی کسانی که عادت به عبادت خداوند دارند، زیر سؤال باشد.

علاوه بر شبات و مراسم مقدس دیگر، گروه‌های مردم گرد می‌آیند تا «چرخه‌ی زندگی» و مراسمی نظیر تولد، مرگ، عروسی، بلوغ و دیگر مراسم چشمگیر یهودی را جشن بگیرند. از آنجایی که توجه ویژه منحصر به عناصر انسانی این مراسم است، مراسم احتمال دارد از سوی یک خاخام یا یک رهبر مذهبی اداره شود، اما این ضرورت نیست.